Ghana landinformatie

Afrika is het armste werelddeel en kan veel hulp gebruiken op uiteenlopende gebieden, daarom richten wij ons op Afrika. De helft van de 800 miljoen inwoners van Afrika leeft van slechts € 1,- of minder per dag. Het is het enige werelddeel dat in de afgelopen 25 jaar armer is geworden, ondanks de vooruitgang in kennis, technologie en handel in andere regio’s.

  • Veilig en stabiel
  • Ontwikkelingsland
  • Engels-sprekend
  • Vrijwilligers zijn erg welkom
  • Veel toeristische attracties
  • Aan zee voor verkoeling
  • Voordelige vliegtickets

Ghana, het land van de lach en de gastvrijheid, van religie en verdraagzaamheid. Het land dat je direct het gevoel geeft ‘welcome’ te zijn, een land met een befaamde cultuur en een roemrijk verleden en een oase van rust op een woelig continent. Dit alles heeft Ghana te danken aan haar bevolking. Ghanezen zijn vriendelijk, gastvrij, openhartig, vrolijk en sociaal. Ze houden van lachen, feesten en nemen de dag zoals hij komt. Ghana, het land van de lach en de gastvrijheid, heeft deze naam te danken aan haar bevolking.

In het kort

Officiële taalEngels
HoofdstadAccra
Aantal inwoners Ghana28 miljoen
Aantal inwoners Accra+/- 2 miljoen
Oppervlakte239.000 km2 (6x Nederland)
KlimaatTropisch (warm en droog; 21 – 32 ℃)
ValutaCedi (GHS)
Landnummer233
Elektriciteit220-240 V, Engelse stekker
Tijdverschil met Nederlandwinter: 1 uur, zomer: 2 uur
OnafhankelijkheidSinds 1957 van het Verenigd Koninkrijk
BuurlandenIvoorkust (West), Burkina Faso (Noord), Togo (Oost)
Religie71% Christelijk, 17% Islam, 12% anders
Beroepen56% landbouw, 29% diensten, 15% industrie

Feiten en cijfers

GhanaNederlandVerschil
Plaats op Human Development Index (van 189)14010130
Gemiddeld inkomen(per inwoner per jaar; GNI-PPP)€ 1.050€ 30.900€ 29.850
Levensverwachting57 jaar80 jaar23 jaar
Analfabetisme34 %0 %34x
Leeft onder de armoedegrens (€ 1,- per dag)30 %0 %30x
Kindersterfte bij geboorte5 %0,4 %13x
Kindersterfte onder 5 jaar8 %0,5 %16x
Populatie jonger dan 20 jaar52 %24 %2x
Populatie ouder dan 64 jaar5 %15 %3x
Aantal mensen besmet met HIV2 %0,2 %10x
Verwacht aantal schooljaren10 jaar17 jaar7 jaar
Werkeloosheid11 %5 %2x
Mensen met toegang tot water82 %100 %1,2x
Mensen met sanitair tot water13 %100 %7,7x

Geografie

Ghana ligt in West-Afrika. In het zuiden grenst het aan de Atlantische Oceaan, in het oosten ligt Togo, in het westen Ivoorkust en in het noorden Burkina Faso. Ghana is een tropisch land en ligt op de Greenwich meridiaan. Het is één van de vijf Afrikaanse landen aan de Golf van Guinea. Ghana is ongeveer 239.000 km2, dat is ongeveer 6 keer zo groot als Nederland. Het land is verdeeld in 10 regio’s met elk hun eigen hoofdstad. De hoofdstad van het land is Accra.

Ghana is relatief vlak. Alleen in het centrale en oostelijke deel van het land bevinden zich bergen, met een maximale hoogte van net iets onder de 1000 meter. Het land is globaal in twee hoofdzones te verdelen: de vochtige tropische wouden van het zuiden en de droge savanne bossen van het noorden. Het zuiden van het land was oorspronkelijk begroeid met tropisch regenwoud, maar veel daarvan is inmiddels gekapt. Bossen bedekken nu nog circa een derde van het totale oppervlak. De noordelijke savanne bestaat uit droog grasland en minder dichte en lage bossen. Ghana heeft het grootste kunstmatige meer van de wereld. Het Voltameer is ontstaan als gevolg van de aanleg van een stuwdam in de Volta rivier.

Klimaat

Het Ghanese klimaat is tropisch en de temperaturen schommelen overdag vrijwel het gehele jaar tussen de 25 en 35℃. Het noorden is warmer dan het zuiden, maar door de lage luchtvochtigheid in het noorden is de warmte daar beter te verdragen.

Grafiek van het klimaat in Ghana per maand

Het West-Afrikaanse klimaat kent twee seizoenen: het droge- en het regenseizoen. Het droge seizoen loopt van november tot en met april. De echte regen begint in mei en duurt ongeveer tot oktober. Vooral in het noorden is het droge seizoen ook echt ‘droog’, hetgeen inhoudt dat er maanden lang geen spat regen valt. Het zuiden is onder invloed van de oceaan veel vochtiger en hoewel er een overduidelijk verschil is tussen de twee seizoenen, kan er het gehele jaar regen vallen. Dit is ook te zien aan de vegetatie. Het zuiden kent tropische wouden, terwijl het noorden is begroeid met savannebos, dat in het regenseizoen groen en in het droge seizoen bruin is.

Het noorden van Ghana kent nog een derde factor die het weerbeeld bepaalt: de harmattan. Dit is de droge en stoffige wind vanuit de Sahara, die rond eind november de kop opsteekt en tot medio februari aanhoudt. Tijdens de harmattan is het overdag warm, uitermate droog en stoffig, ’s nachts kan het echter behoorlijk afkoelen tot even beneden de 20℃.

Taal

Ghana telt meer dan 28 miljoen inwoners, die zijn onder te verdelen in vele stammen met elk hun eigen taal, cultuur en tradities. De officiële taal van het land is Engels, als gevolg van jarenlange Britse overheersing. Ghanezen spreken vaak ook nog enkele lokale talen. Het Akan (of Twi), de taal van de Ashanti’s, is de overheersende lokale taal en wordt door vrijwel elke Ghanees beheerst. Andere talen zijn Ga (voornamelijk gesproken rondom Accra), Ewe (oosten), Gonja en Dagbani (noorden). Op scholen, in het bedrijfsleven en in de media wordt vrijwel alleen Engels gebruikt. Ondanks dat, zijn er vooral in het noorden veel mensen die niet of nauwelijks Engels spreken.

Religie

Ghana is doordrenkt met religie. Geloven is onderdeel van het leven en heeft een zeer belangrijke rol in de maatschappij. Iedereen gelooft tenminste in iets. Of dat nu God, Allah of de voorvaderen zijn: geloven hoort erbij en alle rituelen net zo.

Ghana kent in hoofdlijnen drie religies: het Christendom (71%), de Islam (17%) en het animisme (of natuurgodsdienst, 5%). Deze hoofdstromingen kennen elk weer vele substromingen en vaak worden de geloven ook met elkaar gemengd. De meeste Ghanezen verenigen traditionele rituelen met de moderne wereldgodsdiensten als het Christendom en de Islam, waardoor er ettelijke tientallen verschillende geloofsstromingen zijn ontstaan.

Ghanezen zijn op het gebied van religie niettemin, of misschien juist wel daardoor, erg tolerant. Het is dan ook bewonderenswaardig hoe goed de verschillende geloofsovertuigingen naast elkaar bestaan, waar dat elders op de wereld al tot zovele spanningen heeft geleid. In een land waar vrijwel iedereen religieus is, wordt vaak niet begrepen dat er mensen zijn die nergens in geloven. Zeker niet als zij uit Europa komen, het continent van waaruit de zendelingen in vroegere eeuwen het geloof naar Afrika brachten.

Geschiedenis

In 1415 ontdekken de Portugezen als eersten het ‘oude Ghana’, meestal ‘Goudkust’ genoemd. In die tijd bestond Ghana uit afzonderlijke koninkrijkjes met hun eigen ‘chiefs’ en ieder hun eigen geloof. De contacten van de stammen onderling beperkten zich waarschijnlijk tot de handel en het voeren van stammenoorlogen.

Nadat de Engelse, Nederlandse, Deense en Franse handelaars in de zeventiende eeuw in de Goudkust arriveerden, werd het gebied het centrum van de Europese handel in West-Afrika. Hoewel de Portugezen de Goudkust in de zestiende eeuw domineerden nam hun invloed in het verloop van de decennia gestaag af, waarna hun positie werd ingenomen door de Nederlanders en de Denen. In deze periode beperkte de Europese invloed zich nog voornamelijk tot de kuststreek, waar de forten dienden als basis waaruit vooral goud werd verhandeld.

In de negentiende eeuw trokken de Britten het gebied binnen en na slag te hebben geleverd moesten de inwoners van het latere Ghana in 1901 de nederlaag erkennen. Het gebied kreeg de status van een Britse kolonie, bekend onder de naam Gold Coast. De Britten legden het land tal van Engelse normen en waarden op, introduceerden een nieuwe taal, zetten het onderwijssysteem op en gaven het land haar huidige grenzen.

Op 6 maart 1957 kwam er een eind aan de koloniale overheersing en kreeg het land de naam Ghana. Kwame N’Krumah werd de eerste minister-president; daarmee was het het eerste gekoloniseerde land in Afrika dat zijn onafhankelijkheid terug kreeg. In 1960 werd het land een republiek, waarvan N’krumah de president werd. Ook vandaag de dag kom je de naam van N’krumah nog vaak tegen, onder andere bij het park dat ter nagedachtenis aan hem is geopend in Accra.

Politiek

In tegenstelling tot veel andere Afrikaanse landen heeft Ghana een relatief rustige politieke geschiedenis. Ghana was in 1957, het eerste onafhankelijke West-Afrikaanse land en die voorbeeldrol hebben ze nog steeds in Afrika op politiek gebied. Ghana heeft een democratisch meerpartijenstelsel dat goed functioneert.

De laatste persoon die via een staatsgreep aan de macht kwam was Jerry Rawlings. Hij leidde van 1982 tot 1992 een militair regime en werd in 1992 de democratisch gekozen president, voor de National Democratic Congress-partij (NDC). In 2000 kon Jerry Rawlings niet meedoen aan de verkiezingen, omdat hij al twee termijnen president was. Toen werd John Kufuor, de leider van de grootste oppositiepartij New Patriotic Party (NPP), gekozen. Deze opvolging werd destijds geprezen vanwege de ordelijke opvolging van de ene gekozen leider door de andere, wat in zelfs tegenwoordig in Afrika nog altijd vrij zeldzaam is. In januari 2009 werd John Atta-Mills de nieuwe democratisch gekozen president van Ghana na een nek-aan-nek race tussen zijn NDC (National Democratic Congress) en de NPP (New Patriotic Party). Op 24 juli 2012 overleed hij plotseling en nog dezelfde dag werd vicepresident Mahama benoemd tot zijn opvolger. Bij de verkiezingen in december 2016 won Nana Akufo-Addo (NPP).

Economie

De periode van 1973 tot en met 1983 was economisch gezien rampzalig als gevolg van verschillende factoren zoals corruptie, droogte, wanbeleid, machtswisselingen en de gedwongen repatriëring van een miljoen Ghanezen uit Nigeria in 1983. In datzelfde jaar werd het Economic Recovery Program gestart, waardoor de situatie gelukkig weer verbeterd is.

Een ander probleem is dat, in tegenstelling tot Ghana zelf, omringende landen zoals Ivoorkust, Liberia en Sierra Leone instabiel zijn, waardoor buitenlandse investeerders worden afgeschrikt. In 1999 vertegenwoordigden landbouw, industrie en de dienstensector respectievelijk ongeveer 36, 25 en 39% van de Ghanese economie.

Cultuur

Alles draait in Ghana om de familie. Een Ghanees woont bij zijn familie, werkt voor zijn familie en is trots op zijn familie. Opa en oma passen op de kinderen en zorgen voor de opvoeding. De ouders zorgen voor het geld en dat er voedsel op tafel ligt. De kinderen werken mee in het huishouden en houden de grootouders gezelschap. De oudste – en dus de wijste – in de familie is de baas. Veder is het zowel een eer als een plicht voor iemand die jonger is, om dienstbaar te zijn aan een ouder iemand.

Relaties zijn extreem belangrijk in Ghana, daarom is het onderhouden van sociale relaties een belangrijke tijdsbesteding in Ghana. Een vriendelijke groet en een praatje horen erbij. Vriendschappen zijn er om te geven en te vragen, daarom is het gemakkelijker voor een Ghanees dan voor ons om te vragen en te geven. In de Ghanese cultuur is kleding extreem belangrijk. Ook al heeft een Ghanees weinig te besteden, een verzorgt voorkomen is een must.

Vlag en feestdagen

Vlag van Ghana

De groen-geel-rode vlag van Afrika’s oudste natie Ethiopië vormde de basis voor de Ghanese driekleur. Iedere kleur in de vlag heeft zijn eigen betekenis. Het groen symboliseert de vruchtbaarheid van het land. Het geel in de vlag staat voor de rijkdom aan mineralen. De oude naam van Ghana is Goudkust. Het rood symboliseert het bloed van de mensen die hun leven gaven voor de onafhankelijkheid. De zwarte ster is het symbool van de ‘terug naar Afrika’ beweging van de zwarte Amerikaanse leider Marcus Garvey (1887 – 1940). Met een schip van de door Gharvey opgerichte Black Star Shipping Line keerde Ghana’s eerste president Nkrumah in 1947 huiswaarts na een jarenlang verblijf in Engeland.

De bewoners van Ghana houden over het algemeen veel van feesten. Muziek en dans staan dan in het middelpunt. Belangrijke feestdagen mogen dus ook niet vergeten worden. De belangrijkste jaarlijks nationale feestdagen van Ghana zijn:

1 januariNieuwjaarsdag6 decemberFarmer’s Day
6 maartOnafhankelijkheidsdag25 decemberKerst
1 meiDag van de arbeid26 decemberBoxing Day
1 juliRepublic Day

Tips voor reizen in Ghana

  • Geef nooit je linkerhand en overhandig er niets mee. Dit is namelijk beledigend, want deze is onhygiënisch en wordt alleen gebruikt op het toilet.
  • Bedek als vrouw je knieën en navel, dat getuigt van respect.
  • Accepteer ‘African time’, oftewel het is belangrijker dat men komt, dan hoe laat men komt.
  • Wees geduldig en stel je open op, een cultuur begrijpen kost (veel) tijd.
  • Een cultuurshock is bij terugkeer vaak groter dan ter plaatse.
  • Gedraag je als een gast in het land, dan zul je er veel mooie herinneringen aan over houden!

Tekst met dank aan Elke van Oorschot